Wat zou ik willen zeggen tegen mijn jongere zelf?

Binnenkort is er weer zo’n gedenkdag. De verjaardag van mijn schoonmoeder.

Ze zou 81 jaar zijn geworden. Ze is helaas slechts 55 jaar geworden.

En ik merk dat dat iets met me doet.

Niet omdat ik moeite heb met het getal 55. Integendeel. Ik vind het eigenlijk een enorm voorrecht als ik die leeftijd mag bereiken. Al komt die sneller dichterbij dan gedacht… over een paar maanden al.

Het is vooral omdat ik automatisch terugdenk aan hoe mijn schoonmoeder er toen uitzag. Wat haar bezighield. En ook aan hoe jong ikzelf toen nog was, 26 jaar geleden.

Aan die jonge Edith van nog geen 30 jaar.

De afgelopen dagen blijft één vraag door mijn hoofd gaan:

Wat zou ik willen zeggen tegen mijn jongere zelf?

Ik zie haar nog.

Net een nieuwe baan. Moederschap nog totaal niet in beeld, hoewel de tijd ondertussen wel verder tikte.

Werken.

En vooral heel veel ballen hooghouden.

Ik had werkelijk géén idee wat de jaren daarna nog zouden brengen.

Een paar weken later zou mijn schoonmoeder te horen krijgen dat ze longkanker had. Een half jaar daarvoor was haar man, mijn schoonvader, overleden aan diezelfde diagnose.

Jarenlang zouden verlies en rouw een groot deel van ons leven beheersen.

Ik zou haar verliezen, haar lievelingszus, die voor onze kinderen ook een surrogaat-oma was, mijn eigen moeder en een vriendin.

In diezelfde jaren kreeg ik drie kinderen en verhuisden we.

Als ik nu naast haar zou mogen gaan zitten, denk ik dat ik eerst helemaal niets zou zeggen.

Ik zou haar aankijken.

Misschien even vasthouden.

En daarna zou ik zeggen:

Lieve Edith,

Je hoeft niet alles goed te doen.

Je hoeft niet alles onder controle te hebben.

Je hoeft niet altijd sterk te zijn.

Het leven gaat anders lopen dan je nu kunt bedenken. Je zult geraakt worden, veranderen en soms niet weten hoe je verdergaat.

En toch ontdek je onderweg steeds weer een weg.

Je gaat vallen.
Verdwalen.
Mensen verliezen.
Rouwen.
Twijfelen.
Verkeerde keuzes maken.
Opnieuw kiezen.

En juist dan ga je ontdekken hoeveel veerkracht er in je zit. Dat je niet alles hoeft te weten of te kunnen. Dat je ook in kwetsbaarheid op jezelf kunt vertrouwen.

En ergens onderweg ga je steeds beter begrijpen wie jíj bent.

Wat voor jou klopt.
Wat je nodig hebt.
Waar je nee tegen wilt zeggen.

En vooral ook waar je een ontzettend grote JA bij voelt.

Dus lieve Edith:

Probeer het leven niet alleen goed te doen.

Lééf het.

Volgens mij zou ik dát tegen haar zeggen.

En eigenlijk zeg ik het nu nog steeds. Elke dag opnieuw tegen mezelf.

De woorden die we niet hebben uitgesproken

Misschien raakt deze gedenkdag me ook omdat ik me de laatste jaren steeds meer ben gaan realiseren hoeveel er destijds onuitgesproken is gebleven. Nu ik zelf de leeftijd nader waarop zij is overleden, komt dat besef nog dichterbij.

Ik kijk anders naar die tijd. Naar haar, naar mezelf en naar wat we wel voelden, maar niet echt met elkaar deelden.

We zijn verdergegaan. We hebben ons leven opgebouwd, kinderen gekregen en onze weg gezocht, ook door de moeilijke jaren heen. Het leven ging verder, al waren er momenten waarop ik haar daarin nog zo graag even naast me had gehad.

Om te delen. Om te horen wat ze ervan vindt. Om te voelen dat ze me ziet.

Ik wist dat zij het verdrietig vond om zoveel te moeten missen. En zij wist ook dat het mij verdriet deed dat zij er niet meer bij zou zijn. We voelden dat van elkaar, en toch spraken we er niet echt over.

Zij hield zich sterk. En ik deed dat eigenlijk ook.

Ook ik hield me groot en probeerde sterk te zijn. Wat er werkelijk in me omging, wat ik nodig had of waar ik naar verlangde, vond ik niet altijd gemakkelijk om uit te spreken. En eerlijk gezegd vind ik dat nog regelmatig lastig.

Met de jaren ben ik steeds meer gaan begrijpen hoe waardevol het is om woorden te geven aan wat in je leeft. Om niet alleen sterk te zijn, maar ook je verdriet, twijfels, vertrouwen en liefde te laten zien. Al blijft dat soms zoeken.

Wellicht hielden we allebei een deel van onszelf bij ons. Ik weet niet precies wat er in haar omging. Wel weet ik dat ik achteraf graag meer met haar had willen delen en meer van haar had willen horen.

Gaandeweg ben ik steeds meer gaan begrijpen hoe waardevol het is om uit te spreken wat in je leeft. Om niet alleen sterk te zijn, maar ook je verdriet, twijfels, vertrouwen en liefde te laten zien. Al blijft dat soms zoeken.

Want we weten nooit hoeveel tijd ons samen gegeven is.

Daarom raakt deze gedenkdag mij ook zo, nog steeds. Er zijn na haar overlijden nog zoveel momenten gekomen waarop ik haar graag even naast me had gehad. Momenten om te delen, iets had willen vragen of om haar mening te horen.

Dat kan niet meer op de manier waarop ik dat toen had gewild.

Tegelijkertijd ervaar ik nu dat de verbinding er wel nog steeds is. Ik voel dat ze ons steunt en bij ons is. Dat geeft me een gevoel van verbondenheid, ook al blijft het gemis.

Wat ik haar niet meer persoonlijk kan vragen of vertellen, leeft nog in me. En dat is ook wat ik de jongere Edith zou willen meegeven: wacht niet altijd tot je de juiste woorden hebt. Probeer te zeggen wat er in je leeft. Laat de mensen die je lief zijn weten wat ze voor je betekenen.

Lééf het leven. En spreek uit wat je op je hart hebt.

Want het leven is niet alleen iets wat je goed probeert te doen.

Het is iets wat je samen beleeft. ❤️

En nu ben ik benieuwd naar jou.

Als jij vandaag vijf minuten naast die jongere versie van jezelf mocht zitten, wat zou je haar of hem dan willen zeggen?